Đồ án môn học ở mỗi khối ngành có hình dạng rất khác nhau. Biết trước người chấm nhìn vào đâu thì bạn không dồn công vào phần ít điểm.
Phần dưới mô tả đặc điểm chung; yêu cầu cụ thể luôn theo đề bài và hướng dẫn của bộ môn bạn.
Khối cơ khí và chế tạo máy
Hình dạng thường gặp: tính toán thiết kế một cụm chi tiết hoặc một bộ truyền, kèm bản vẽ lắp và bản vẽ chi tiết, cộng thuyết minh tính toán.
Người chấm nhìn vào: chuỗi tính toán có đúng và có nhất quán không, chọn vật liệu và dung sai có hợp lý không, bản vẽ có đúng tiêu chuẩn không, và các con số trong thuyết minh có khớp với bản vẽ không.
Lỗi hay gặp: sửa thông số trong tính toán mà quên sửa bản vẽ, hoặc ngược lại. Đây là lỗi bị bắt gần như chắc chắn vì thầy chỉ cần đối chiếu hai chỗ.
Khối xây dựng và kiến trúc
Hình dạng: tính toán kết cấu hoặc thiết kế một hạng mục, kèm bản vẽ và thuyết minh, có khi kèm dự toán.
Người chấm nhìn vào: có áp đúng tiêu chuẩn hiện hành không, tổ hợp tải trọng có đủ không, kết quả kiểm tra có thoả mãn không, và bản vẽ có thể hiện đúng thứ vừa tính không.
Lỗi hay gặp: dùng tiêu chuẩn cũ đã được thay thế. Kiểm số hiệu tiêu chuẩn ngay từ đầu, đừng chép lại từ đồ án khoá trước.
Khối điện và điện tử
Hình dạng: thiết kế mạch hoặc hệ thống điều khiển, sơ đồ nguyên lý, mô phỏng, đôi khi có mạch thật.
Người chấm nhìn vào: nguyên lý có đúng không, tính chọn linh kiện có căn cứ không, kết quả mô phỏng có khớp với tính toán không, và nếu có mạch thật thì nó có chạy không.
Lỗi hay gặp: chọn linh kiện không nêu căn cứ — chỉ ghi chọn loại này mà không nói vì sao. Mỗi lựa chọn phải kèm một dòng lý do.
Khối công nghệ thông tin
Hình dạng: xây dựng một ứng dụng hoặc một hệ thống, kèm phân tích thiết kế và báo cáo.
Người chấm nhìn vào: chương trình có chạy được không, phần phân tích thiết kế có khớp với thứ đã làm không, dữ liệu có được tổ chức hợp lý không, và bạn có hiểu mã mình nộp không.
Lỗi hay gặp, ba cái:
- Báo cáo mô tả một đằng, chương trình làm một nẻo. Vẽ sơ đồ rất đẹp ở đầu rồi lúc code thì làm khác, và không quay lại sửa sơ đồ.
- Nhiều chức năng dở dang thay vì ít chức năng chạy trơn.
- Không giải thích được mã của mình khi bị hỏi. Đây là cách nhanh nhất để mất điểm nặng.
Khối kinh tế và quản trị
Hình dạng: phân tích một vấn đề của một doanh nghiệp hoặc một thị trường, kèm số liệu và đề xuất.
Người chấm nhìn vào: số liệu có nguồn rõ ràng không, phương pháp phân tích có phù hợp không, và phần đề xuất có bám vào phân tích không.
Lỗi hay gặp: phần đề xuất chung chung, kiểu cần nâng cao chất lượng nguồn nhân lực — câu này đúng cho mọi doanh nghiệp nên không nói lên điều gì. Đề xuất phải suy ra được từ chính con số bạn vừa phân tích, và phải cụ thể tới mức ai đó đọc xong biết phải làm gì vào thứ Hai.
Ba thứ chung cho mọi khối
Dù học ngành nào, ba điều này luôn được tính điểm:
- Nhất quán giữa các phần. Số trong bảng, số trong bản vẽ, số trong kết luận phải khớp nhau. Đây là thứ thầy kiểm nhanh nhất và bắt lỗi dễ nhất.
- Có căn cứ cho mọi lựa chọn. Mỗi thông số, mỗi công nghệ, mỗi phương án đều kèm một dòng vì sao.
- Hiểu được thứ mình nộp. Vấn đáp năm phút là đủ để lộ ra ai làm thật và ai chép.
Cách chuẩn bị nhanh
Trước khi bắt đầu, làm hai việc trong một buổi:
- Xin đọc hai ba đồ án được điểm cao của khoá trước cùng môn. Bạn thấy ngay chuẩn mực thật của bộ môn, thứ mà đề bài không nói.
- Hỏi thầy phần nào chiếm nhiều điểm nhất. Câu này thầy thường trả lời thẳng, và nó định hướng cho cả kỳ.
Câu hỏi thường gặp
Đồ án cơ khí hay bị bắt lỗi ở đâu?
Sửa thông số trong phần tính toán mà quên sửa bản vẽ hoặc ngược lại. Thầy chỉ cần đối chiếu hai chỗ là thấy, nên đây là lỗi bị bắt gần như chắc chắn.
Đồ án xây dựng cần lưu ý gì về tiêu chuẩn?
Kiểm số hiệu tiêu chuẩn hiện hành ngay từ đầu, đừng chép lại từ đồ án khoá trước — dùng tiêu chuẩn cũ đã bị thay thế là lỗi hay gặp.
Đồ án công nghệ thông tin hay mất điểm vì gì?
Báo cáo mô tả một đằng chương trình làm một nẻo, nhiều chức năng dở dang thay vì ít chức năng chạy trơn, và không giải thích được mã của mình khi bị hỏi.
Phần đề xuất trong đồ án kinh tế nên viết thế nào?
Phải suy ra được từ chính con số vừa phân tích và cụ thể tới mức đọc xong biết phải làm gì. Câu kiểu cần nâng cao chất lượng nguồn nhân lực đúng cho mọi doanh nghiệp nên không nói lên điều gì.
Có cách nào biết chuẩn mực thật của bộ môn không?
Xin đọc hai ba đồ án được điểm cao của khoá trước cùng môn, và hỏi thẳng thầy phần nào chiếm nhiều điểm nhất. Cả hai việc gọn trong một buổi.
