Bản vẽ của bạn ở khổ lớn. Quyển thuyết minh ở khổ A4. Đây là bài toán ai làm đồ án cơ khí, xây dựng hay điện cũng gặp.
Và cách nhiều người chọn lại là cách tệ nhất: thu cả bản vẽ vào một trang A4. Chữ thành chấm, kích thước thành vệt, và người chấm không đọc được gì.
Ba cách xử lý
Cách 1: gấp bản vẽ khổ lớn và đóng vào quyển.
In đúng khổ thật rồi gấp theo quy cách về khổ A4 và đóng vào cuối quyển hoặc trong phụ lục. Đây là cách giữ nguyên chất lượng bản vẽ.
Kiểm quy định của bộ môn về cách gấp — có quy tắc gấp sao cho khung tên nằm ở mặt ngoài khi gấp xong, để người đọc nhận ra bản vẽ nào mà không cần mở ra.
Cách 2: tách bản vẽ thành nhiều hình theo vùng.
Trong phần thân bài, cắt bản vẽ thành các vùng có nghĩa và đưa từng vùng thành một hình riêng ở tỷ lệ đọc được. Mỗi hình kèm chú thích nói nó là phần nào của bản vẽ tổng.
Cách này hợp khi bạn cần bàn luận về từng phần trong phần chữ. Kèm thêm một hình tổng thể thu nhỏ ở đầu để người đọc định vị.
Cách 3: vẽ một phiên bản rút gọn cho quyển.
Giữ bản vẽ đầy đủ ở bộ bản vẽ riêng, và vẽ một hình đơn giản hoá cho quyển — bỏ bớt kích thước phụ, bỏ chú thích chi tiết, chỉ giữ những gì cần cho đoạn văn đang nói.
Đây thường là cách tốt nhất cho phần thân bài, vì hình trong quyển phục vụ việc giải thích, còn bản vẽ đầy đủ phục vụ việc chế tạo. Hai mục đích khác nhau nên không nhất thiết phải là cùng một hình.
Kết hợp ba cách
Bộ quyển tốt thường dùng cả ba:
- Trong thân bài: hình rút gọn hoặc hình theo vùng, đủ để hiểu đoạn văn.
- Trong phụ lục: bản vẽ đầy đủ, gấp đúng quy cách.
- Nộp kèm: tệp gốc của bản vẽ.
Xuất hình cho sắc nét
Đây là chỗ hay hỏng về mặt kỹ thuật:
- Đừng chụp màn hình. Ảnh chụp màn hình là ảnh điểm ảnh ở độ phân giải màn hình, in ra là mờ. Dùng chức năng xuất của phần mềm vẽ.
- Ưu tiên định dạng vector nếu trình soạn thảo của bạn chèn được. Vector phóng to bao nhiêu cũng nét.
- Nếu phải dùng ảnh điểm ảnh, xuất ở độ phân giải cao — ít nhất 300 điểm mỗi inch ở kích thước sẽ in.
- Xuất nền trắng, không xuất nền đen của phần mềm vẽ. Nền đen vừa tốn mực vừa khó đọc trên giấy.
- Tăng chiều rộng nét trước khi xuất nếu hình sẽ được thu nhỏ — nét mảnh thu nhỏ thì biến mất.
Kiểm bằng bản in, không bằng màn hình
Quy tắc duy nhất đáng tin: in thử đúng khổ và đọc trên giấy.
Trên màn hình bạn phóng to tuỳ ý nên cái gì cũng rõ. Trên giấy thì không.
Khi in thử, kiểm ba thứ:
- Chữ số kích thước đọc được không, ở khoảng cách đọc bình thường.
- Ba loại nét có phân biệt được không.
- Phần gạch mặt cắt có bị dính thành mảng đen không.
Lỗi cuối cùng hay gặp
Hình trong quyển không khớp với bản vẽ trong bộ. Bạn sửa bản vẽ gốc nhưng hình đã chèn vào quyển thì vẫn là bản cũ.
Đây là lỗi bị bắt dễ vì hội đồng có cả hai thứ trong tay. Cách chặn: làm khâu xuất hình vào quyển ở bước cuối cùng, sau khi bản vẽ đã chốt, và ghi lại ngày xuất để biết hình trong quyển thuộc phiên bản nào.
Câu hỏi thường gặp
Có mấy cách đưa bản vẽ khổ lớn vào quyển A4?
Ba cách: gấp bản vẽ khổ thật rồi đóng vào quyển, tách bản vẽ thành nhiều hình theo vùng ở tỷ lệ đọc được, hoặc vẽ một phiên bản rút gọn dành riêng cho quyển.
Cách nào tốt nhất cho phần thân bài?
Vẽ phiên bản rút gọn, vì hình trong quyển phục vụ việc giải thích còn bản vẽ đầy đủ phục vụ việc chế tạo — hai mục đích khác nhau nên không nhất thiết là cùng một hình.
Vì sao không nên chụp màn hình bản vẽ?
Vì ảnh chụp màn hình ở độ phân giải màn hình nên in ra là mờ. Dùng chức năng xuất của phần mềm vẽ, ưu tiên định dạng vector, hoặc ít nhất 300 điểm mỗi inch ở kích thước sẽ in.
Kiểm bản vẽ đã đọc được chưa bằng cách nào?
In thử đúng khổ và đọc trên giấy, kiểm ba thứ: chữ số kích thước có đọc được ở khoảng cách bình thường không, ba loại nét có phân biệt được không, phần gạch mặt cắt có dính thành mảng đen không.
Lỗi nào khiến hình trong quyển không khớp bản vẽ?
Sửa bản vẽ gốc nhưng hình đã chèn vào quyển vẫn là bản cũ. Cách chặn là làm khâu xuất hình vào quyển ở bước cuối cùng sau khi bản vẽ đã chốt.
