Người chấm có kinh nghiệm không đọc hết bản vẽ của bạn. Họ quét vài chỗ cố định — và những chỗ đó gần như luôn có lỗi nếu bạn chưa soát kỹ.
Biết họ nhìn đâu thì bạn soát đúng chỗ.
Mười lỗi, theo thứ tự bị bắt nhanh nhất
1. Kích thước trên bản vẽ không khớp bảng tính trong thuyết minh.
Lỗi số một, và chỉ mất mười giây để kiểm: người chấm mở thuyết minh ở phần kết quả tính, rồi nhìn bản vẽ. Nguyên nhân luôn giống nhau — sửa một bên mà quên bên kia.
2. Khung tên sai hoặc thiếu. Sai tên đề tài, thiếu tên giảng viên, không đánh số tờ, hoặc còn tên của khoá trước.
3. Thiếu kích thước để chế tạo được. Người chấm thử hình dung mình phải gia công chi tiết này và thấy thiếu thông tin. Với chi tiết lắp ghép, họ nhìn ngay có dung sai chưa.
4. Kích thước thừa hoặc khép kín chuỗi. Ghi cả ba đoạn cộng tổng thể làm chuỗi kích thước khép kín, gây mâu thuẫn khi có sai lệch.
5. Dùng sai nét. Đường khuất vẽ bằng nét liền, đường tâm vẽ bằng nét đứt, hoặc ba loại nét đều đậm như nhau khi in.
6. Số lượng hình chiếu không hợp lý. Thiếu hình chiếu nên không hình dung được vật thể, hoặc thừa hình chiếu không thêm thông tin gì.
7. Mặt cắt sai. Ký hiệu vị trí mặt cắt không có, hướng nhìn không rõ, hoặc phần gạch mặt cắt sai hướng và sai khoảng cách giữa các chi tiết khác nhau trong cùng bản lắp.
8. Bản vẽ lắp thiếu bảng kê. Hoặc có bảng kê nhưng số hiệu chi tiết trên hình không khớp với số trong bảng.
9. Tỷ lệ ghi một đằng, vẽ một nẻo. Thường do thu phóng hình sau khi đã ghi tỷ lệ trong khung tên.
10. Chữ và ký hiệu không đọc được khi in. Quá nhỏ, hoặc bị nét khác chồng lên.
Vì sao những lỗi này bị bắt dễ đến vậy
Vì chúng đều kiểm được bằng cách đối chiếu hai chỗ, không cần hiểu sâu đề tài:
- Bản vẽ với thuyết minh.
- Hình với bảng kê.
- Khung tên với bìa quyển.
- Tỷ lệ ghi với kích thước đo trên giấy.
Người chấm có thể chưa quen lĩnh vực hẹp của bạn, nhưng phép đối chiếu thì ai cũng làm được. Và đó cũng là lý do bạn hoàn toàn tự soát được — chỉ cần làm đúng những phép đối chiếu đó trước họ.
Quy trình tự soát
Dành hai buổi, cách ngày nộp ít nhất một tuần.
Buổi 1 — soát nội dung:
- Lập bảng mọi kích thước quan trọng, hai cột: giá trị trong thuyết minh và giá trị trên bản vẽ. Đối chiếu từng dòng.
- Với mỗi chi tiết, tự hỏi: nếu tôi phải gia công cái này thì còn thiếu thông tin gì.
- Kiểm bảng kê khớp số hiệu trên hình.
- Kiểm dung sai ở các bề mặt lắp ghép.
Buổi 2 — soát hình thức, trên bản in:
- In toàn bộ đúng khổ.
- Đọc từng tờ như người chưa biết đề tài.
- Kiểm khung tên từng tờ.
- Kiểm nét, chữ, ký hiệu.
- Kiểm đánh số tờ và tổng số tờ.
Nhờ người khác soát
Hiệu quả hơn tự soát lần thứ ba, vì người vẽ không nhìn ra lỗi của chính mình — mắt đã quen với bản vẽ tới mức tự động bỏ qua chỗ sai.
Đổi bản vẽ với một bạn cùng lớp và soát chéo. Mỗi người mất một buổi và cả hai cùng được lợi.
Nhờ họ tập trung vào ba câu: đọc có hiểu vật thể này không, có chỗ nào thiếu kích thước không, có chỗ nào mâu thuẫn không.
Và giữ lại bản gốc
Sau khi in nộp, giữ tệp gốc của bản vẽ ở nơi sao lưu. Hội đồng có thể yêu cầu xem tệp, và nếu phải sửa sau bảo vệ thì bạn cần nó.
Câu hỏi thường gặp
Lỗi bản vẽ nào bị bắt nhanh nhất?
Kích thước trên bản vẽ không khớp bảng tính trong thuyết minh. Người chấm chỉ mất mười giây để mở thuyết minh ở phần kết quả tính rồi nhìn bản vẽ.
Vì sao các lỗi bản vẽ dễ bị phát hiện?
Vì chúng đều kiểm được bằng cách đối chiếu hai chỗ mà không cần hiểu sâu đề tài: bản vẽ với thuyết minh, hình với bảng kê, khung tên với bìa quyển, tỷ lệ ghi với kích thước đo trên giấy.
Tự soát bản vẽ theo quy trình nào?
Hai buổi: buổi một soát nội dung bằng bảng đối chiếu kích thước giữa thuyết minh và bản vẽ, kiểm đủ thông tin gia công, bảng kê và dung sai. Buổi hai soát hình thức trên bản in đúng khổ.
Vì sao nên nhờ người khác soát?
Vì người vẽ không nhìn ra lỗi của chính mình — mắt đã quen tới mức tự động bỏ qua chỗ sai. Đổi bản vẽ với một bạn cùng lớp và soát chéo, mỗi người mất một buổi.
Nhờ bạn soát thì nên nhờ tập trung vào gì?
Ba câu: đọc có hiểu vật thể này không, có chỗ nào thiếu kích thước không, có chỗ nào mâu thuẫn không.