Ba tuần cuối: từ bản thảo tới quyển nộp được

Ba tuần cuối là giai đoạn hoàn toàn khác với phần trước. Không còn làm đề tài nữa mà là biến những gì đã làm thành một quyển nộp được.

Ai nghĩ giai đoạn này chỉ mất vài ngày thì hoặc nộp muộn, hoặc nộp một quyển đầy lỗi hình thức mà nội dung thì tốt — vừa tiếc vừa mất điểm oan.

Tuần thứ ba từ cuối: hoàn thiện bản thảo

Mục tiêu tuần này là có bản thảo đầy đủ, không còn chỗ nào bỏ trống, và gửi cho thầy.

• Viết nốt các chương còn thiếu, kể cả viết thô. Chương thiếu hẳn thì thầy không góp ý được gì về bố cục tổng thể.
• Bỏ hết các chỗ đánh dấu để đó — những dòng kiểu bổ sung sau hay chờ số liệu. Nếu số liệu không kịp thì viết theo số hiện có và nói rõ.
• Viết phần kết luận và kiến nghị. Đây là phần hội đồng đọc kỹ nhất sau phần mở đầu, và cũng là phần hay bị viết vội nhất.
• Gửi thầy kèm một dòng nói rõ bạn muốn thầy soi phần nào nhất. Thầy đọc có trọng tâm thì góp ý sắc hơn.

Gửi sớm hơn hạn ít nhất một tuần. Cuối kỳ thầy hướng dẫn nhiều sinh viên cùng lúc.

Tuần thứ hai từ cuối: sửa và kiểm trùng lặp

Sửa theo góp ý. Nguyên tắc: sửa hết, kể cả góp ý bạn không đồng ý. Nếu thật sự không đồng ý thì giữ nguyên nhưng nói lại với thầy vì sao, đừng im lặng bỏ qua — hội đồng sẽ hỏi đúng chỗ đó, và thầy hướng dẫn cũng ngồi trong hội đồng.

Kiểm trùng lặp. Trường có ngưỡng cụ thể, vượt là không được bảo vệ. Chừa thời gian cho vòng thứ hai vì lần đầu rất hay vượt.

Các chỗ hay đẩy tỷ lệ trùng lên cao:

• Chương tổng quan — chép nhiều định nghĩa và mô tả từ tài liệu.
• Phần mô tả công nghệ, tiêu chuẩn, quy trình.
• Phần cơ sở lý thuyết với công thức và diễn giải quen thuộc.

Cách hạ đúng cách: đọc hiểu rồi viết lại bằng câu của mình, và trích dẫn đầy đủ. Đổi vài từ đồng nghĩa thì phần mềm vẫn bắt, mà quan trọng hơn là nó vẫn là đạo văn.

Tuần cuối: định dạng, in, nộp

Định dạng theo đúng mẫu của trường. Lấy mẫu chính thức từ bộ môn, đừng chép định dạng của quyển khoá trước — mẫu có thể đã đổi.

Danh sách hay sai:

• Cỡ chữ, phông chữ, giãn dòng, canh lề.
• Đánh số chương mục.
• Đánh số hình và bảng, và mọi hình bảng phải được nhắc tới trong phần chữ.
• Mục lục tự động, danh mục hình, danh mục bảng, danh mục viết tắt.
• Định dạng tài liệu tham khảo và cách trích dẫn trong bài.
• Trang bìa, trang lót, lời cam đoan, lời cảm ơn, nhận xét của giảng viên.
• Đánh số trang, phần đầu quyển thường đánh số kiểu khác.

In và đóng quyển: đi sớm ba tới năm ngày. Cao điểm cuối kỳ hàng in rất đông và bạn không phải người duy nhất nộp hôm đó. In thử một bản trước để soi lỗi trên giấy — lỗi trình bày nhìn trên giấy rõ hơn nhiều so với nhìn trên màn hình.

Danh sách kiểm trước khi nộp

• Tên đề tài trên bìa khớp đúng tên đã đăng ký với bộ môn.
• Họ tên, mã sinh viên, lớp, tên giảng viên hướng dẫn đúng chính tả.
• Đủ số quyển theo yêu cầu, đúng loại bìa.
• Có đủ chữ ký cần thiết.
• Đĩa hoặc tệp mềm kèm theo nếu bộ môn yêu cầu, và đã kiểm mở được.
• Phụ lục đầy đủ: mã nguồn, bản vẽ, số liệu.
• Mục lục khớp số trang thật sau khi in.
• Đã nộp bản mềm đúng nơi quy định.

Mục thứ nhất nghe thừa nhưng là lỗi có thật và rất phiền: tên trên bìa lệch với tên trong quyết định giao đề tài thì có nơi bắt in lại.

Và đừng quên phần bảo vệ

Nộp quyển xong không phải là xong. Thường còn một tới hai tuần tới buổi bảo vệ, và đó là thời gian để làm slide, tập trình bày, chuẩn bị bản demo nếu có.

Nhiều người kiệt sức sau khi nộp quyển rồi bỏ bê phần này, trong khi điểm bảo vệ là một phần đáng kể của điểm cuối cùng. Nghỉ hai ngày rồi bắt tay vào — đừng nghỉ hết cả tuần.

Câu hỏi thường gặp